پدر و مادر شدن پر از چالشهای شیرین و ناشناخته است، مخصوصاً برای کسانی که برای اولین بار طعم داشتن فرزند را میچشند. در این میان، گاه مشاهده برخی علائم در نوزاد دلبندمان، میتواند موجی از نگرانی و اضطراب را به همراه داشته باشد. یکی از این علائم که ممکن است برای بسیاری از والدین تازهکار ترسآفرین باشد، مشاهده پوشک خونی نوزاد است.دیدن خون در پوشک نوزاد می تواند ترسناک باشد، اما همیشه نشانه یک مشکل جدی نیست. در واقع، علل زیادی برای خونریزی در پوشک وجود دارد که برخی از آنها بی ضرر و برخی دیگر جدی تر هستند.
علت احتمالی پوشک خونی نوزاد
پوشک خونی نوزاد میتواند ناشی از علل مختلفی باشد که برخی از آنها کاملاً بیضرر و برخی دیگر نیازمند توجه و رسیدگی پزشکی هستند. در ادامه به برخی از این علل اشاره میکنیم:
شقاق مقعد
شقاق مقعد ترکهای کوچکی در پوست ناحیه مقعد هستند که ممکن است بر اثر فشار در زمان دفع مدفوع، یبوست یا مدفوع سخت به وجود آیند. خونریزی ناشی از شقاق مقعد معمولاً کمرنگ و مختصر است.
حمام گرم: باسن نوزاد را 10 تا 15 دقیقه در آب گرم خیس کنید. این کار می تواند به آرامش عضلات و کاهش درد کمک کند.
پماد: از یک پماد موضعی مانند وازلین یا پماد اکسید روی برای تسکین و محافظت از ناحیه استفاده کنید.
ملین ها: در صورت یبوست نوزاد، ممکن است پزشک داروهای ملینی مانند شیره ذرت یا لاکتولوز را توصیه کند.
عفونت ادراری (UTI)
عفونت ادراری زمانی اتفاق میافتد که باکتریها وارد مجرای ادراری شوند و در مثانه شروع به تکثیر کنند.
علائم UTI در نوزادان، به ویژه دختران، علاوه بر خون در پوشک، میتواند شامل تب، بیقراری و تکرر ادرار باشد
آنتی بیوتیک ها: عفونت های ادراری با آنتی بیوتیک هایی که از طریق دهان یا وریدی تجویز می شوند درمان می شوند.
مایعات زیاد: به نوزاد خود مایعات زیادی مانند شیر مادر یا شیر خشک بدهید تا به دفع باکتری ها از بدن کمک کند.
گاستروانتریت
گاستروانتریت، که به آن آنفولانزای معده هم میگویند، یک عفونت ویروسی یا باکتریایی است که روی دستگاه گوارش تأثیر میگذارد. این بیماری میتواند منجر به اسهال، استفراغ و درد شکم شود. در برخی موارد، ممکن است خون در مدفوع نوزاد مبتلا به گاستروانتریت مشاهده شود.
ORS: به نوزاد خود محلول خوراکی درمانی (ORS) بدهید تا مایعات و الکترولیتهای از دست رفته او جبران شود.
رژیم غذایی BRAT: از یک رژیم غذایی BRAT (موز، برنج، سیب پخته و تست) استفاده کنید که ملایم بوده و به هضم آن آسان است.
پروبیوتیک ها: پزشک ممکن است پروبیوتیک ها را برای کمک به بازگرداندن باکتری های خوب به روده نوزاد توصیه کند.
آلرژی غذایی
آلرژی غذایی میتواند باعث التهاب دستگاه گوارش و خونریزی شود. خون ممکن است در مدفوع نوزاد مبتلا به آلرژی غذایی دیده شود.
شناسایی و حذف آلرژن: اولین قدم در درمان آلرژی غذایی، شناسایی و حذف غذای آلرژی زا از رژیم غذایی مادر یا نوزاد (در صورت شیردهی) است.
هیدرولیز شدن پروتئین: در برخی موارد، ممکن است لازم باشد از شیر خشک های هیدرولیز شده پروتئین استفاده شود.
داروها: در صورت نیاز، ممکن است پزشک داروهایی مانند آنتی هیستامین ها را برای تسکین علائم تجویز کند.
بیماریهای بثورات
برخی از بیماریهای بثورات، مانند بیماری دست، پا و دهان، میتوانند باعث ایجاد زخم در دهان و گلو شوند که ممکن است هنگام بلعیدن خونریزی کند. این خون ممکن است در مدفوع نوزاد ظاهر شود.
داروها: برای تسکین علائمی مانند درد و تب، ممکن است پزشک داروهایی مانند استامینوفن یا ایبوپروفن را تجویز کند.
مایعات زیاد: به نوزاد خود مایعات زیادی مانند شیر مادر یا شیر خشک بدهید تا به هیدراته ماندن بدن او کمک کنید.
محافظت از زخم ها: زخم ها را تمیز و خشک نگه دارید و از مالیدن یا خاراندن آنها توسط نوزاد خودداری کنید.
ختنه نوزادان پسر
در نوزادان پسر، بعد از ختنه ممکن است مقدار کمی خون در پوشک دیده شود. این امر طبیعی است و باید در عرض چند روز از بین برود.
حمام گرم: باسن نوزاد را 1 تا 2 بار در روز به مدت 10 تا 15 دقیقه در آب گرم خیس کنید.
پماد: از یک پماد موضعی مانند وازلین یا پماد ضد باکتری برای محافظت از ناحیه استفاده کنید.
محیط تمیز و خشک: ناحیه را تمیز و خشک نگه دارید تا از عفونت جلوگیری شود.
چه زمانی باید نگران پوشک خونی نوزاد شد؟
مشاهده خون در پوشک نوزاد به تنهایی، همیشه دلیلی برای نگرانی نیست. با این حال، اگر خونریزی همراه با علائم دیگری مانند تب، بیقراری، تکرر ادرار، اسهال، استفراغ، درد شکم یا بثورات باشد، لازم است به پزشک یا متخصص اطفال مراجعه کنید. به یاد داشته باشید که هر نوزادی منحصر به فرد است و الگوی دفع ادرار و مدفوع او میتواند با نوزاد دیگر متفاوت باشد. اگر در مورد سلامتی نوزاد خود نگران هستید، بهترین کار مشورت با پزشک یا فوق تخصص نوزادان است. آنها میتوانند با بررسی وضعیت و انجام معاینات لازم، به شما در تشخیص علت خونریزی و ارائه راهکارهای درمانی مناسب کمک کنند.
پوشک خونی نوزاد چگونه درمان می شود؟
پوشک خونی نوزاد میتواند نگرانی بزرگی برای والدین باشد. در اینجا چند نکته در مورد علل و درمان آن وجود دارد:
پوشک را به طور مرتب عوض کنید: پوشک را هر 2 تا 3 ساعت یا به محض خیس یا کثیف شدن عوض کنید تا از تحریک پوست نوزاد جلوگیری شود.
ناحیه را تمیز و خشک نگه دارید: باسن نوزاد را بعد از هر بار دفع مدفوع با دستمال مرطوب بدون عطر یا آب گرم و صابون ملایم تمیز کنید. ناحیه را کاملا خشک کنید.
از محصولات معطر یا خشن استفاده نکنید: از دستمال مرطوب، لوسیون ها یا پودرهای معطر یا خشن استفاده نکنید زیرا می توانند پوست نوزاد را تحریک کنند.
به نوزاد خود مایعات زیادی بدهید: به نوزاد خود شیر مادر یا شیر خشک به مقدار زیاد بدهید تا به هیدراته ماندن بدن او و جلوگیری از یبوست کمک کنید.
با پزشک خود مشورت کنید: اگر خونریزی شدید است، ادامه دارد یا با علائم دیگری مانند تب، بی قراری، تکرر ادرار، اسهال، استفراغ یا درد شکم همراه است، حتما به کلینیک فوق تخصصی نوزادان و کودکان آنا مراجعه کنید با پزشک فوق تصص نوزادان مشورت کنید.
سوالات متداول:
آیا وجود خون در پوشک نوزاد طبیعی است؟
وجود خون در پوشک نوزاد معمولاً طبیعی نیست و میتواند نشانهای از مشکل باشد. اما در برخی موارد، مانند خونریزی خفیف از دستگاه تناسلی نوزادان دختر طی چند روز اول پس از تولد، ممکن است طبیعی باشد و به دلیل تغییرات هورمونی مادر رخ دهد. این موضوع معمولاً بدون نیاز به درمان خاصی برطرف میشود.
در صورت مشاهده خون در پوشک نوزاد، چه اقداماتی باید انجام داد؟
اگر خون در پوشک نوزاد مشاهده کردید، ابتدا سعی کنید علت را بررسی کنید. اگر نوزاد دچار تب، بیقراری یا علائم دیگری است، فوراً به پزشک مراجعه کنید. در غیر این صورت، بررسی مداوم و مشاوره با پزشک میتواند کمک کند تا علت مشخص شود و اقدامات لازم انجام گیرد.
چگونه میتوان از بروز خون در پوشک نوزاد جلوگیری کرد؟
برای جلوگیری از خونریزیهای پوستی، میتوانید از پوشکهای نرم و مناسب استفاده کرده و به طور مرتب پوشک نوزاد را تعویض کنید. همچنین در صورت مشاهده علائم حساسیت یا آلرژی، بهتر است به پزشک مراجعه کنید و راهکارهای مناسب را در پیش بگیرید.
آیا یبوست میتواند باعث خون در پوشک نوزاد شود؟
بله، یبوست میتواند باعث خونریزی مقعد و در نتیجه وجود خون در پوشک نوزاد شود. اگر مدفوع نوزاد سفت باشد و به سختی دفع شود، ممکن است باعث ایجاد شکافهای ریزی در پوست اطراف مقعد شده و خونریزی خفیفی ایجاد کند.
