گرفتن آروغ نوزاد یکی از مراحل مهم و ضروری در مراقبت از نوزادان است که نقش زیادی در راحتی گوارشی آنها دارد. نوزادان هنگام شیر خوردن ممکن است مقداری هوا هم ببلعند که این امر باعث ایجاد باد در معده و احساس ناراحتی در آنها میشود. این هوا باید بهطور مؤثر از معده خارج شود تا نوزاد احساس راحتی کند و دچار نفخ یا درد معده نشود. در این مقاله، به بررسی روشهای مختلف آروغ گرفتن نوزاد و نکات مهم در این زمینه خواهیم پرداخت.
در صورت نیاز به مشاوره با فوق تخصص نوزادان در هر زمینه ای، می توانید با دکتر سونا اسلامپور، موسس کلینیک کودکان آنا در تماس باشید:
متخصص کودکان، فوق تخصص نوزادان و پیرامون تولد
بورد تخصصی از دانشگاه شهید بهشتی تهران، بورد فوق تخصصی از دانشگاه تهران
اهمیت آروغ زدن نوزاد
گرفتن آروغ نوزاد بعد از هر وعده شیر خوردن، به دلیل چندین عامل حیاتی برای سلامت گوارشی، از اهمیت بالایی برخوردار است. این فرآیند به ظاهر ساده در واقع میتواند تأثیر زیادی بر راحتی و رفاه نوزاد داشته باشد. در ادامه به بررسی دلایل اهمیت آروغ زدن نوزاد و تاثیر آن بر سلامت او خواهیم پرداخت.
1. کاهش نفخ و درد معده
یکی از مهمترین دلایلی که گرفتن آروغ نوزاد اهمیت دارد، کاهش نفخ و درد معده است. نوزادان هنگام شیر خوردن ممکن است مقداری هوا به طور غیر ارادی بلعیده و در معده باقی بگذارند. این هوا در معده جمع میشود و موجب احساس نفخ و درد میشود که به نوبه خود ممکن است باعث ناراحتی و گریه نوزاد گردد. با آروغ زدن، این هوا از معده خارج میشود و درد و نفخ کاهش مییابد.
2. بهبود خواب نوزاد
گرفتن آروغ نوزاد نه تنها باعث راحتی در طول روز میشود، بلکه در بهبود خواب شبانه او نیز مؤثر است. وقتی نوزاد آروغ نزند و باد در معده باقی بماند، ممکن است در طول شب از خواب بیدار شود و دچار بیخوابی یا مشکلات خواب گردد. آروغ گرفتن به نوزاد کمک میکند که راحتتر بخوابد و از مشکلات گوارشی شبانه جلوگیری میکند.
3. پیشگیری از مشکلات گوارشی در آینده
اگر باد باقیمانده در معده نوزاد به موقع خارج نشود، میتواند باعث مشکلات گوارشی طولانیمدت مثل رفلاکس معده به مری یا اختلالات گوارشی دیگر شود. گرفتن باد گلو به کاهش خطر این مشکلات کمک میکند و به هضم بهتر غذا در نوزاد کمک خواهد کرد.
4. راحتی در تغذیه
گرفتن آروغ نوزاد میتواند به بهبود فرآیند تغذیه او کمک کند. زمانی که هوا از معده نوزاد خارج شود، او احساس راحتی بیشتری دارد و میتواند شیر خوردن را ادامه دهد بدون اینکه اذیت شود. نوزادانی که به طور مرتب آروغ میزنند معمولاً تغذیه بهتری دارند و در طول وعدههای شیر خوردن احساس راحتی بیشتری خواهند داشت.
5. بهبود مهارتهای گوارشی نوزاد
گرفتن آروغ نوزاد کمک میکند تا به تدریج مهارتهای گوارشی خود را تقویت کند. این فرآیند، علاوه بر تخلیه هوا، به نوزاد این امکان را میدهد که گوارش بهتری داشته باشد و به رشد طبیعی سیستم گوارشیاش کمک میکند.
6. جلوگیری از گریههای طولانیمدت
گریه یکی از نشانههای رایج ناراحتی نوزاد است. یکی از دلایل اصلی گریه نوزاد، باد گلوی بلعیدهشده است که موجب ناراحتی و درد معده میشود. با آروغ گرفتن، نوزاد احساس راحتی پیدا میکند و احتمال گریههای طولانیمدت کاهش مییابد.
سریعترین روش گرفتن باد گلوی نوزاد
برای گرفتن آروغ نوزاد و خارج کردن باد از معده نوزاد، روشهای مختلفی وجود دارد که هرکدام میتوانند در مواقع خاص مفید واقع شوند. انتخاب روش مناسب میتواند به کاهش ناراحتی نوزاد و تسکین دردهای گوارشی او کمک کند. در ادامه، سریعترین و مؤثرترین روشها را برای خارج کردن باد از معده نوزاد معرفی خواهیم کرد.
سریع ترین راه های گرفتن آروغ نوزاد:
- حالت ایستاده یا نیمهنشسته: بهترین حالت برای آروغ گرفتن نوزاد، نگه داشتن او در وضعیت نیمهنشسته یا ایستاده است. در این حالت، هوا راحتتر از معده خارج میشود.
- ماساژ پشت نوزاد: بعد از قرار دادن نوزاد در وضعیت مناسب، به آرامی پشت او را ماساژ دهید. این کار باعث تحریک حرکت هوا از معده به سمت مری میشود.
- ضربات نرم بر پشت نوزاد: به آرامی پشت نوزاد را با دستتان بزنید، به طوری که نه زیاد محکم باشد و نه بسیار نرم. ضربات ملایم کمک میکند تا باد از معده بیرون بیاید.
بهترین روش برای گرفتن آروغ نوزاد
بهترین و سریعترین روش برای گرفتن آروغ نوزاد اینه که از “حرکت موجی” استفاده کنی. این روش ترکیبی از تکان ملایم، تغییر زاویه و فشار کنترلشده روی پشت نوزاده که خیلی مؤثره.
روش حرکت موجی برای آروغ گرفتن نوزاد:
- قرارگیری درست: نوزاد رو روی شونهات بذار یا روی پاهات بشون و با یک دست سر و گردنش رو حمایت کن.
- حرکت موجی: با دست دیگه، بهآرامی از پایین کمرش به سمت بالا، دستت رو به شکل موجی و دایرهای بکش (نه ضربهزدن معمولی). این حرکت مثل ماساژ عمل میکنه و هوای گیر افتاده رو به سمت بالا هدایت میکنه.
- تغییر زاویه: اگر بعد از چند ثانیه آروغ نزد، زاویه نوزاد رو کمی تغییر بده (مثلاً کمی خم کن یا راست نگه دار). تغییر زاویه به خروج هوای گیر کرده کمک میکنه.
- حرکات کوچک لگن: اگر هنوز آروغ نزد، نوزاد رو کمی به سمت جلو و عقب تکون بده (حرکت خیلی آروم و کنترلشده مثل تابدادن روی توپ ورزشی).
این روش معمولاً سریعتر از ضربهزدن سنتی عمل میکنه و برای نوزادانی که سخت آروغ میزنن، خیلی مفید هست.
اگر نوزاد آروغ نزند چه می شود؟
در صورتی که نوزاد آروغ نزند، ممکن است با مشکلاتی مواجه شود که تأثیر زیادی بر راحتی و خواب او دارد. باقی ماندن هوا در معده میتواند موجب احساس نفخ، درد معده و در نهایت گریه و بیقراری نوزاد شود. این مشکل معمولاً در نوزادانی که به طور مداوم آروغ نمیزنند، بیشتر دیده میشود و نیاز به توجه بیشتری دارد. عواقب عدم گرفتن آروغ نوزاد عبارتاند از:
- نفخ معده و احساس ناراحتی.
- مشکلات خواب و بیقراری نوزاد.
- گریههای طولانی و مکرر به دلیل درد معده.
- گاهی ممکن است این مشکل به مشکلات گوارشی طولانیمدت منجر شود.
گرفتن آروغ نوزاد در خواب
گرفتن آروغ نوزاد در خواب میتواند چالشبرانگیز باشد، اما با روشهای مناسب میتوان به راحتی باد معده را خارج کرد. ابتدا نوزاد را به حالت نیمهنشسته قرار دهید، سپس پشت او را به آرامی ماساژ دهید یا ضربات ملایم بزنید. تغییر موقعیت نوزاد نیز ممکن است مؤثر باشد. هدف این است که نوزاد در حالی که بیدار نمیشود، راحتی پیدا کند و باد از معده خارج شود تا از ناراحتی و گریه جلوگیری شود.
تا چند ماهگی باید آروغ نوزاد را گرفت؟
گرفتن آروغ نوزاد معمولاً تا 6 ماهگی باید ادامه یابد. در این دوره، سیستم گوارشی نوزاد هنوز در حال رشد و تکامل است و به کمک شما برای خارج کردن باد از معده نیاز دارد. پس از 6 ماهگی، بسیاری از نوزادان به تدریج قادر به آروغ زدن خود خواهند بود و ممکن است دیگر نیازی به کمک شما نداشته باشند. تا 6 ماهگی آروغ گرفتن ضروری است و پس از 6 ماهگی، نوزاد قادر به آروغ زدن خود خواهد بود.
سخن پایانی
از بین بردن باد معده نوزاد از اهمیت زیادی برخوردار است و به راحتی گوارشی و راحتی کلی او کمک میکند. با رعایت روشهای صحیح و توجه به نیازهای نوزاد، والدین میتوانند از مشکلات گوارشی جلوگیری کنند و به بهبود خواب و آرامش نوزاد کمک نمایند. این فرآیند، هرچند در ابتدا ممکن است زمانبر به نظر برسد، اما در نهایت تأثیرات مثبتی بر رفاه نوزاد خواهد داشت. با آگاهی از روشهای مؤثر، میتوان این کار را به بهترین نحو انجام داد و تجربه بهتری از مراقبت از نوزاد داشت.
