کمبود آهن یکی از مشکلات شایع در نوزادان و کودکان است که میتواند تاثیرات منفی زیادی بر سلامت عمومی آنها بگذارد. آهن برای رشد مناسب بدن، تقویت سیستم ایمنی و تأمین انرژی لازم برای فعالیتهای روزانه بسیار حیاتی است. به همین دلیل، مصرف قطره آهن نوزاد و کودک به یکی از روشهای اصلی جبران کمبود این ماده معدنی در کودکان تبدیل شده است. با وجود مزایای فراوان، بسیاری از والدین هنوز سوالات و نگرانیهایی در مورد زمان و نحوه مصرف این مکمل دارند. در این مقاله به بررسی سوالات رایج در مورد قطره آهن نوزاد، از جمله بهترین زمان برای مصرف، دوز مناسب، تاثیر آن بر دندانها و خواب کودک و همچنین معرفی بهترین قطرههای آهن موجود در بازار خواهیم پرداخت.
قطره آهن نوزاد و کودک چیست؟
قطره آهن نوزاد و کودک یکی از مکملهای غذایی مهم برای تأمین نیاز بدن به آهن است که به ویژه در سالهای اولیه زندگی کودک ضروری است. آهن برای رشد و نمو بدن کودک، تولید هموگلوبین (پروتئینی که اکسیژن را در خون حمل میکند) و تقویت سیستم ایمنی بدن اهمیت زیادی دارد. بسیاری از نوزادان و کودکان به دلیل کمبود آهن دچار کمخونی میشوند، که میتواند موجب ضعف، خستگی و مشکلات رشدی گردد. قطره آهن به عنوان یک مکمل به راحتی میتواند این کمبود را جبران کند و باعث بهبود سلامتی کودک شود.
قطره آهن نوزاد و کودک صبح یا شب؟
توصیه عمومی این است که قطره آهن را در صبح یا قبل از وعدههای غذایی به کودک بدهید. مصرف قطره آهن به همراه غذا ممکن است جذب آن را کاهش دهد. همچنین، به دلیل اینکه آهن ممکن است باعث مشکلات گوارشی مانند دل درد یا یبوست شود، مصرف آن در ابتدای روز به نوزاد این فرصت را میدهد که تا پایان روز بدنش به آهن جذب شده پاسخ دهد.
در صورت نیاز به مشورت با یک فوق تخصص نوزادان با تجربه، دکتر سونا اسلامپور، موسس کلینیک کودکان آنا در جنت آباد تهران، آماده کمک به شما هستند:
متخصص کودکان، فوق تخصص نوزادان و پیرامون تولد
بورد تخصصی از دانشگاه شهید بهشتی تهران، بورد فوق تخصصی از دانشگاه تهران
سیاه شدن دندان نوزاد با قطره آهن
یکی از نگرانیهای رایج والدین در مورد قطره آهن نوزاد و کودک، تغییر رنگ دندانها به سیاهی است. قطره آهن ممکن است در برخی نوزادان و کودکان باعث تغییر رنگ دندانها شود، اما این اثر تنها روی دندانهای موقتی یا شیری تاثیر دارد و به صورت موقتی است. برای جلوگیری از این مشکل، میتوان بعد از مصرف قطره آهن، دندانهای کودک را با آب شستشو داد و از مسواک زدن به آرامی برای کودکانی که دندان دارند، استفاده کرد. این تغییر رنگ به مرور زمان از بین میرود و آسیبی به سلامت دندانها وارد نمیکند.
بهترین زمان دادن قطره آهن به نوزاد
- بین دو وعده شیر (نه بلافاصله بعد از شیر دادن): چون شیر (مخصوصاً شیر گاو و حتی شیر مادر) جذب آهن را کاهش میدهد، بهتر است قطره آهن حداقل ۱ تا ۲ ساعت بعد از شیر دادن داده شود تا جذب آن بهتر انجام شود.
- ترجیحاً در ساعات صبح یا پیش از ظهر: مصرف قطره آهن در ابتدای روز (نه شبها) بهتر است، چون ممکن است در بعضی نوزادان باعث دلدرد یا ناراحتی گوارشی شود و خواب کودک را مختل کند.
- با معده نیمهخالی یا خالی: آهن در معده خالی بهتر جذب میشود، اما چون ممکن است باعث تهوع شود، معمولاً توصیه میشود بین دو وعده غذا (شیر) داده شود.
چه سنی برای دادن قطره آهن مناسب است؟
زمان شروع دادن قطره آهن نوزاد و کودک به وضعیت سلامت نوزاد بستگی دارد. معمولا پزشکان توصیه میکنند که از حدود 4 تا 6 ماهگی به نوزاد قطره آهن داده شود، چون در این سن نوزاد نیاز بیشتری به آهن پیدا میکند. البته اگر نوزاد از شیر مادر تغذیه میکند، ممکن است پزشک پیشنهاد کند که قطره آهن از زمان تولد شروع شود، به ویژه اگر مادر دچار کمخونی باشد. همچنین در صورتی که نوزاد از شیر خشک تغذیه میکند که آهن به آن اضافه شده باشد، ممکن است نیاز به قطره آهن نباشد.
چند قطره آهن به نوزاد بدهیم؟
مقدار دقیق قطره آهن نوزاد و کودک بستگی به سن و وضعیت سلامتی نوزاد دارد. به طور معمول، دوز قطره آهن برای نوزادان و کودکان کوچک حدود 1 تا 2 میلیلیتر در روز است. بهتر است دوز قطره آهن توسط پزشک تعیین شود تا از مصرف بیش از حد و ایجاد مشکلاتی مانند مسمومیت آهن جلوگیری شود. همیشه قبل از شروع مصرف هرگونه مکمل، با پزشک مشورت کنید تا مطمئن شوید که دوز مناسب برای کودک شما تجویز میشود.
بیشتر بخوانید: قرص آهن برای کودکان + راهنمای بهترین زمان مصرف قرص آهن کودکان
نحوه درست دادن قطره آهن به نوزاد
قطره آهن باید روزی یکبار با قطرهچکان در انتهای دهان نوزاد (نزدیک گونه یا پشت زبان) ریخته شود. توصیه میشود از تماس مستقیم قطره با دندانها جلوگیری شود تا موجب تغییر رنگ آنها نشود. پس از مصرف، میتوان مقدار کمی آب یا شیر مادر به نوزاد داد تا طعم قطره کاهش یابد.بهتر است قطره آهن بین دو وعده شیر و با فاصله از شیر خوردن داده شود تا جذب آن بهتر انجام گیرد.
تاثیر قطره آهن بر خواب کودک
یکی از اثرات مثبت قطره آهن نوزاد، بهبود کیفیت خواب کودک است. کمبود آهن میتواند باعث ایجاد مشکلات خواب در کودکان شود. تاثیرات آهن بر خواب کودک به صورت زیر است:
اثرات مثبت مصرف قطره آهن بر کیفیت خواب کودک
کمبود آهن یکی از عواملی است که میتواند به مشکلات خواب در نوزادان و کودکان منجر شود. در صورت کمبود آهن، کودک ممکن است به سختی به خواب رود یا خواب ناآرامی داشته باشد. یکی از مزایای مصرف قطره آهن نوزاد و کودک، بهبود کیفیت خواب کودک است. آهن نقش مهمی در عملکرد سیستم عصبی ایفا میکند و بر سطح انرژی و آرامش کودک تاثیر میگذارد. زمانی که کودک به اندازه کافی آهن دریافت کند، سیستم عصبی او عملکرد بهتری خواهد داشت که میتواند به بهبود الگوی خواب او کمک کند.
چگونه مصرف قطره آهن باعث بهبود خواب میشود؟
آهن برای تولید هموگلوبین در خون ضروری است، که هموگلوبین وظیفه حمل اکسیژن به سلولها و بافتهای مختلف بدن را بر عهده دارد. زمانی که بدن کودک به اندازه کافی اکسیژن دریافت میکند، خواب عمیقتر و بهتری خواهد داشت. همچنین، کمبود آهن ممکن است باعث بیقراری یا بیدار شدنهای مکرر در شب شود. به همین دلیل، مصرف قطره آهن میتواند به بهبود خواب کودک کمک کند و در نتیجه، او احساس راحتی بیشتری در طول شب خواهد داشت.
بهترین قطره آهن برای کودکان
انتخاب بهترین قطره آهن نوزاد و کودک به ویژگیهای خاص هر کودک بستگی دارد. برخی از قطرههای آهن حاوی ویتامین C هستند که جذب آهن را تسهیل میکنند. همچنین، برخی قطرهها به شکل طعمی خوشمزه یا بدون طعم هستند که مصرف آن را برای کودک آسانتر میکند. برای انتخاب بهترین قطره آهن، باید توجه کنید که قطره آهن حاوی آهن موجود در فرم “فریک” باشد تا راحتتر توسط بدن جذب شود. بهترین قطره آهن برای کودک باید مطابق با نظر پزشک و نیازهای کودک انتخاب گردد.
دراینجا برخی از بهترین قطره آهن کودکان را معرفی کرده ایم:
- قطره آهن هموزوم وندا فارمد
- قطره آیروفیکس دایونیکس فارما
- قطره آهن فلیپ های هلث پ
- قطره آهن سان اکتین ایده دارو طب
- طره آهن سیدرال گوچه جونیا فارما
- فروزومال ۷ میلی گرم
- قطره آهن فرو کیدز
معرفی قطره آهن خارجی برای کودکان
در بازار قطره آهن کودک، برخی برندهای خارجی معتبر وجود دارند که به دلیل کیفیت بالا، قابل اعتماد هستند. از جمله این برندها میتوان به “فرمنتو“، “مالتوفر” و “فروزومال” اشاره کرد که به خاطر ترکیبهای موثر خود در جذب آهن و طعم مناسب، انتخابهای خوبی برای کودکان هستند. این برندها معمولاً آهن را به شکل قابل جذبتر و با طعمهای دلپذیر عرضه میکنند که مصرف آنها را برای کودک راحتتر میکند.
تا چه سنی باید به کودک قطره آهن بدهیم؟
قطره آهن نوزاد و کودک معمولاً تا 2 سالگی باید ادامه یابد، مگر اینکه پزشک نظر دیگری داشته باشد. بعد از 2 سالگی و با شروع تغذیه مناسبتر، بیشتر کودکان به اندازه کافی آهن از غذا دریافت میکنند و نیاز به قطره آهن ندارند. با این حال، در برخی از کودکان که هنوز کمبود آهن دارند یا در معرض خطر کمخونی هستند، ممکن است مصرف قطره آهن ادامه یابد تا زمانی که پزشک تصمیم به قطع آن بگیرد.
سخن پایانی
مصرف قطره آهن نوزاد و کودک یک روش موثر برای پیشگیری از کمبود آهن و مشکلات مرتبط با آن است. با رعایت دوز مناسب و زمان مصرف، این مکمل میتواند به بهبود سلامت عمومی، خواب و رشد کودک کمک کند. مشاوره با پزشک در مورد مصرف قطره آهن از اهمیت زیادی برخوردار است تا از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری شود.
