بی خوابی نوزادان یکی از مشکلات رایج و گاها طاقت فرسا برای والدین نوزادان می باشد که می تواند تأثیرات چشمگیری بر سلامت جسمی و روانی نوزاد و همین طور کیفیت زندگی والدین داشته باشد. نوزادان به دلیل رشد سریع جسمانی و تغییرات بیولوژیکی در مراحل اولیه زندگی خود، نیاز به خواب کافی دارند، اما شرایط مختلف می تواند بر الگوی خواب آنان تأثیر بگذارد.
علاوه بر عواملی مانند تغذیه، شرایط محیطی، وضعیت عاطفی، موضوعاتی مثل بیماری، درد جسمی و نیاز به توجه و وابستگی عاطفی به مادر نیز می تواند بر کیفیت خواب نوزادان تأثیرگذار باشد. این بی نظمی های خواب ممکن است شب ها حتی برای ساعت ها ادامه یابد که همین امر باعث خستگی والدین و مشکلات مربوط به سلامت روانی آنان شود. با توجه به تأثیرات عمیق خواب بر رشد و نوزاد، شناخت ریشه های احتمالی بی خوابی و نحوه رفع آن ها، می تواند نقش بسزایی در تشکیل یک محیط سالم و آرام برای نوزادان و والدین ایفا کند.
میزان طبیعی خواب نوزادان در سنین متفاوت
قبل از دانستن علل و راهکار های رفع بی خوابی نوزادان، خوب است بدانیم که کودکان در هر دوره سنی به چند ساعت خواب نیاز دارند. این مقدار به دلیل تفاوت در سبک زندگی خانواده ها متفاوت میباشد اما به طور عمومی به صورت زیر می باشد:
- تولد تا 3 ماهگی: 14 الی 17 ساعت در شبانه روز
- 3 تا 6 ماهگی: 12 الی 15 ساعت در شبانه روز
- 6 ماه تا 1 سالگی: 10 تا 14 ساعت در شبانه روز
در صورت نیاز، می توانید با دکتر سونا اسلامپور، فوق تخصص نوزادان و موسس کلینیک کودکان آنا مشورت کنید:
متخصص کودکان، فوق تخصص نوزادان و پیرامون تولد
بورد تخصصی از دانشگاه شهید بهشتی تهران، بورد فوق تخصصی از دانشگاه تهران
علل بیخوابی نوزادان
بیخوابی نوزادان می تواند با دلایل گوناگونی رخ دهد که بعضی از رایج ترین این دلایل در این بخش توضیح داده می شوند. اما یادتان باشد آگاهی دقیق از علت بی خوابی نوزادان نیازمند بررسی و توجه به رفتار و وضعیت جسمی و روحی آنهاست و در برخی موارد مشاوره با پزشک متخصص کودکان می تواند بسیار مفید باشد.
گرسنگی نوزاد
معده کوچک نوزادان نمی تواند حجم زیادی از غذا را نگه دارد و به همین علت نیازمند تغذیه پیوسته هستند، به خصوص در ماه های اولیه پس از تولد. اگر نوزاد گرسنه باشد، نمی تواند خوب بخوابد و برای تغذیه از خواب بیدار می شود.
عدم هماهنگی در زمان خواب و بیداری
یکی از مسائلی که می تواند باعث مشکلاتی در تنظیم زمان خواب و بیداری شود، این است که نوزادان تازه متولد شده هنوز ریتم شبانه روزی یا ساعت بیولوژیکی خود را کامل نکرده اند. همین امر سبب میشود نوزادان در طول شب بیدار باشند و در طول روز بیشتر بخوابند.
کولیک یا قولنج نوزادان
کولیک یکی از شرایط شایع در نوزادان است که منجر به گریه های پیوسته و بدون دلیل مشخص می شود. نوزادانی که قولنج یا کولیک دارند ممکن است دچار ناراحتی شکمی شوند و این مسئله می تواند خواب آنها را به شدت نا منظم کند.
نیاز به تعویض پوشک
نوزادان به خاطر پوشیدن پوشک ممکن است احساس ناراحتی کنند، به ویژه اگر پوشک آنها خیس یا کثیف باشد. نیاز به تعویض پوشک در طول شب می تواند سبب بیداری نوزاد و اختلال در خواب او شود.
محیط نامناسب خواب
عوامل محیطی مانند دمای نا مناسب اتاق، نور زیاد یا کم، سروصدای محیط و یا حتی نوع تشک و پتو بر خواب نوزاد تأثیر گذار هستند. نوزادان به محیطی آرام، تاریک و با دمای مناسب نیاز دارند تا بتوانند به خوبی بخوابند.
بیماری یا ناراحتی جسمی
هرگونه بیماری، درد یا ناراحتی جسمی می تواند منجر به بیداری و بی خوابی نوزادان شود. مشکلاتی مانند عفونت گوش، دندان درآوردن، مشکلات گوارشی، سرماخوردگی یا آلرژی می توانند باعث ناراحتی نوزاد و اختلال در خواب او شوند.
نیاز به تماس و آرامش
نوزادان برای احساس امنیت و آرامش به حضور فیزیکی والدین نیازمند هستند. آنها ممکن است برای به خواب رفتن نیاز به بغل، لالایی یا تکان دادن داشته باشند. نبود این تماس و آرامش می تواند سبب بیخوابی نوزادان شود.
تغییرات رشدی و تکاملی
نوزادان در طی مراحل رشد و تکامل امکان دارد تغییرات زیادی را داشته باشند که همین امر سبب بی خوابی آنان می شود. تغییرات رشدی مانند شروع به غلت زدن، نشستن، دندان درآوردن یا حتی جهش های رشد می تواند باعث بیخوابی نوزادان شود.
تحریک بیش از حد
بازی ها، فعالیت ها یا تغییرات زیاد قبل از خواب باعث می شود نوزاد بیش از حد تحریک شود و خواب او مختل شود. نوزادان نیاز به آرامش و روند های ثابت قبل از خواب دارند تا بتوانند به راحتی بخوابند.
مشکلات تنفس نوزادان
اشکالاتی مثل گرفتگی بینی، سرماخوردگی یا تنفس دشوار می تواند باعث بیخوابی نوزادان شود. نوزادانی که به علل گوناگون دچار مشکلات تنفسی هستند، ممکن است نتوانند به راحتی بخوابند و مداوم از خواب بیدار شوند.
علت بی خوابی کودکان را از زبان متخصص بشنوید:
راهکارهای رفع بیخوابی نوزادان
برای اینکه نوزاد شما خوابی راحت و پیوسته داشته باشد، در ابتدا باید مشکل او را شناسایی کنید و بد از آن به رفع کردن آن مشکل بپردازید. در این قسمت راهکار هایی با توجه به بخش قبل ارائه کردیم. این راهکار ها شامل:
ایجاد رویه های ثابت خواب
داشتن یک رویه ثابت و منظم قبل از خواب می تواند کمک شایانی به نوزاد کند تا خواب عمیقی داشته باشد. این رویه می تواند شامل حمام کردن، ماساژ دادن، لالایی خواندن یا کتاب خواندن باشد.
توجه به تغذیه مناسب
حتما مطمئن شوید که نوزاد قبل از خواب به خوبی غذا خورده باشد. تغذیه منظم و کافی در داشتن خوابی بهتر به نوزاد کمک زیادی میکند.
محیط خواب مناسب
استفاده از پتوها و لباس های مناسب و توجه به راحتی نوزاد می تواند تأثیر زیادی در خواب نوزاد داشته باشد. علاوه بر اینها، داشتن یک محیط خواب آرام، تاریک و با دمای مناسب باعث بهبود خواب نوزاد می شود.
سخن پایانی
در مجموع، شناخت دقیق دلیل بیخوابی نوزادان نیازمند بررسی و توجه به رفتار و وضعیت جسمی و روحی آنها است و در برخی موارد مشاوره با پزشک متخصص کودکان می تواند مفید باشد .در صورت وجود هرگونه نگرانی در مورد بی خوابی نوزاد، مشاوره با پزشک متخصص کودکان بسیار کمک کننده است. پزشکان می توانند علل ممکن را بررسی و راهکارهای مناسبی ارائه دهند.
