عمل لوزه در کودکان یکی از جراحیهای رایج و مهم است که برای درمان مشکلات گلو، عفونتهای مکرر و اختلالات تنفسی انجام میشود. این جراحی به بهبود کیفیت تنفس، کاهش عفونت و افزایش رفاه کودک کمک میکند. در این مقاله به طور کامل به موضوع جراحی لوزه در کودکان و همچنین عمل لوزه سوم در کودکان میپردازیم تا والدین با اطلاعات دقیق و بهروز بتوانند بهترین تصمیم را برای فرزندشان بگیرند.

عمل لوزه در کودکان چگونه است؟
عمل لوزه در کودکان یا تونسیلکتومی، جراحیای است که معمولاً به دلیل مشکلات مکرر گلو، عفونتهای گوش، بزرگ شدن غیرطبیعی لوزهها یا اختلالات تنفسی توسط متخصص گوش، حلق و بینی توصیه میشود. این جراحی تحت بیهوشی عمومی و در مدت ۳۰ تا ۴۵ دقیقه انجام میشود که طی آن لوزهها از طریق دهان برداشته میشوند. پس از عمل، کودک معمولاً همان روز یا روز بعد مرخص شده و دوره بهبودی حدود دو هفته طول میکشد. در این مدت ممکن است کودک درد گلو و مشکلاتی در بلع داشته باشد. هدف اصلی عمل لوزه در کودکان کاهش عفونتهای مکرر، بهبود تنفس و ارتقاء کیفیت زندگی کودک است.
انواع عمل لوزه در کودکان
جراحی لوزه در کودکان به دو روش اصلی انجام میشود:
- برداشتن کامل لوزهها (تونسيلکتومی): حذف کامل بافت لوزهها که شایعترین روش است.
- برداشتن جزئی لوزهها (تونسيلوتومی): در این روش تنها بخشهایی از لوزه برداشته میشود و ممکن است در برخی شرایط خاص استفاده شود.
انتخاب روش مناسب بسته به وضعیت کودک و نظر پزشک است.
بیشتر بخوانید: درمان تب در کودکان و علت آن
دلایل انجام عمل لوزه در کودکان
دلایل انجام عمل لوزه در کودکان شامل عفونتهای مکرر، مشکلات تنفسی و بزرگ شدن لوزهها است که کیفیت زندگی کودک را تحت تاثیر قرار میدهد. دلایل انجام عمل لوزه در کودکان عبارتاند از:
- عفونتهای مکرر و شدید لوزه که در طول سال چندین بار رخ میدهد
- بزرگ شدن غیرطبیعی لوزهها که باعث مشکلات تنفسی میشود
- خروپف شدید و اختلالات خواب مانند آپنه خواب
- وجود لوزههای چرکی یا آبسههای مزمن در ناحیه گلو
- مشکلات تغذیهای یا تکلم به دلیل بزرگ بودن لوزهها
- تاثیر منفی بر رشد و کیفیت زندگی کودک
چه کودکانی باید جراحی لوزه انجام دهند؟
کودکانی که مشکلات مکرر و جدی مرتبط با لوزه دارند، معمولاً کاندید جراحی لوزه میشوند. این مشکلات شامل موارد زیر است:
- بوی بد دهان: عفونت مزمن لوزه باعث بوی ناخوشایند دهان، تغییر صدا، مشکلات در صحبت کردن و گاهی مشکلات گوش میشود..
- عفونتهای مکرر لوزه: کودکانی که حداقل ۵ تا ۷ بار یا بیشتر در سال دچار عفونتهای گلو و لوزه میشوند و داروها موثر نیستند.
- مشکلات تنفسی هنگام خواب: تورم و التهاب لوزه باعث انسداد راه تنفسی در خواب، خر و پف شدید، وقفه تنفسی (آپنه) و بیدار شدن مکرر کودک میشود.
- اختلال در غذا خوردن یا بلعیدن: تورم لوزه باعث درد و مشکل در بلع غذا و مایعات شده و کودک از خوردن اجتناب میکند.

عمل لوزه سوم در کودکان و اهمیت آن
یکی از جراحیهای مرتبط، عمل لوزه سوم در کودکان است که به برداشتن لوزه سوم یا آدنوئید میپردازد. بزرگ شدن لوزه سوم باعث مشکلات تنفسی، گرفتگی بینی و عفونتهای مکرر گوش میشود. در بسیاری از موارد، همزمان با عمل لوزه در کودکان، عمل لوزه سوم در کودکان نیز انجام میشود تا مشکلات تنفسی و عفونتها بهتر کنترل شوند. تشخیص درست و به موقع نیازمند ارزیابی دقیق توسط متخصص است تا بهترین نتیجه حاصل شود.
چه کودکانی نباید جراحی لوزه انجام دهند؟
برخی کودکان به دلایل مختلف، کاندید مناسبی برای جراحی لوزه نیستند و بهتر است از درمانهای غیرجراحی استفاده کنند. این موارد عبارتند از:
- در هر صورت تصمیم نهایی باید توسط پزشک متخصص گرفته شود تا بهترین و امنترین روش درمان انتخاب گردد.
- کودکانی با علائم خفیف یا نادر که نیازی به جراحی ندارند
- کودکانی با بیماریهای مزمن یا مشکلات پزشکی جدی (مانند بیماریهای قلبی، ریوی، کلیوی یا اختلالات خونی) که ریسک جراحی برایشان بالاست
- کودکانی با نقص سیستم ایمنی یا مصرف داروهایی که سیستم ایمنی را تضعیف میکنند (مثل کورتیکواستروئیدها)
- کودکان زیر ۳ سال که جراحی لوزه معمولاً به جز در موارد خاص توصیه نمیشود
- کودکانی که در زمان جراحی دچار عفونت فعال شدید دستگاه تنفسی یا لوزهها هستند
- کودکانی که سابقه حساسیت یا واکنش شدید به داروهای بیهوشی دارند
بنابراین، است قبل از برنامه ریزی برای عمل لوزه در کودکان در مورد تمامی مشکلات و بیماریهای زمینهای کودک خود با پزشک متخصص کودکان صحبت کنید و سوابق حساسیت دارویی و غذایی کودک را در اختیار پزشک قرار دهید.
مزایای عمل لوزه در کودکان
جراحی لوزه به کاهش یا از بین بردن عفونتهای مکرر لوزه و گلودردهای ناشی از آن کمک میکند و دارای مزایای مهمی برای کودک است:
- کاهش تعداد عفونتهای گلو و لوزه
- بهبود کیفیت خواب و کاهش خر و پف و وقفههای تنفسی (آپنه خواب)
- بهبود تنفس و کاهش مشکلات تنفسی روزانه
- کاهش نیاز به مصرف مکرر آنتیبیوتیکها
- رفع بوی بد دهان ناشی از عفونت لوزه
- رفع ناهنجاری صدا به دلیل تورم لوزه
- رفع دشواری و درد در بلع غذا
- افزایش انرژی، رشد بهتر و بهبود کلی کیفیت زندگی کودک
این عمل میتواند باعث بهبود تنفس، خواب آرامتر و باکیفیتتر شده و مشکلات ناشی از لوزههای بزرگ و عفونی را در کودکان به طور چشمگیری کاهش دهد.
سن عمل لوزه در کودکان
عمل لوزه معمولاً بین ۳ تا ۷ سالگی در کودکان انجام میشود، چرا که در این بازه سنی بیشترین مشکلات مرتبط با لوزه دیده میشود. انتخاب بهترین زمان جراحی بر اساس شدت علائم، وضعیت سلامت عمومی و توصیه پزشک است تا نتیجه درمانی بهینه حاصل شود و ریسکهای عمل کاهش یابد.
رژیم غذایی بعد از عمل لوزه کودکان
رژیم غذایی بعد از عمل لوزه کودکان باید شاملغذاهای نرم، ملایم، خنک و غیر ادویه ای باشد. از غذاهای خیلی گرم و یا سفت پرهیز کنید و غذاهای ملایم تر را انتخاب کنید تا گلو تحریک نشود. غذاهای زیر گزینه خوبی برای بعد از عمل لوزه هستند:
روز 1 تا 2: مایعات و غذاهای نرم خنک
- آب گوشت سرد و بدون ادویه
- آب و مایعات طبیعی فراوان
- آب میوه طبیعی مثل آب سیب
- بستنی و ژله نرم
- ماست خنک
روز 3 الی 4: اضافه کردن پودینگ و پوره
- سوپ ولرم
- پوره میوه
- فرنی و پودینگ غیر داغ
- ماست
روز 6 تا 7: غذاهای نرم
- پوره تخم مرغ
- پوره سیب زمینی
- ماست میوه ای
- پنیر
روز 7 به بعد: شروع تدریجی غذا
بعد از یک هفته، زمانی که کودک توان بلع دارد، شما می توانید غذاهای جامد و نیمه جامد را کم کم شروع کنید. همچنان از ادویه تند و خوراکی ها و میوه های اسیدی پرهیز کنید.
نکته مهم: حتما از غذاهای نرم و خنک استفاده کنید و غذاهای گرم و ادویه ای را به هیج عنوان تا پایان نقاهت به کودک ندهید. آب میوه های اسیدی مثل آب پرتغال و گوجه برای گلوی کودک مضر هستند. حتما تا زمان بهبودی آب و مایعات فراوانی به کودک بدهید تا بدن او هیدراته بماند.
خونریزی بعد از عمل لوزه در کودکان
خونریزی پس از عمل لوزه میتواند یک مشکل جدی باشد که نیاز به توجه فوری دارد. خونریزیهای خفیف و محدود معمولاً طبیعی است، اما خونریزی شدید، تکرارشونده یا همراه با علائمی مانند رنگپریدگی، ضعف و استفراغ خونی باید بلافاصله به پزشک گزارش داده شود. شناخت این علائم و اقدام سریع میتواند از عوارض خطرناک جلوگیری کند و سلامت کودک را تضمین نماید.
تغییر صدا بعد از عمل لوزه در کودکان
تغییر صدا در کودکان پس از جراحی لوزه معمولاً موقتی است و ناشی از التهاب و تورم گلو میباشد. این تغییرات صدا ممکن است شامل گرفتگی یا خشونت باشد و معمولاً طی چند هفته به حالت طبیعی بازمیگردد. اگر تغییر صدا ادامهدار بود یا با علائم دیگری همراه شد، باید حتماً توسط پزشک بررسی شود تا از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری گردد.
آیا عمل لوزه در کودکان خطرناک است؟
جراحی لوزه در کودکان یک عمل نسبتاً کمخطر است، اما مانند هر عمل جراحی ممکن است عوارضی مانند خونریزی، عفونت یا واکنش به بیهوشی ایجاد شود. رعایت دقیق مراقبتهای پس از عمل و پیگیریهای پزشکی منظم میتواند ریسک این عوارض را به حداقل برساند و روند بهبودی را تسریع کند.
عوارض بعد از عمل لوزه در کودکان
عوارض پس از عمل لوزه معمولاً شامل درد گلو، تب خفیف، خشکی دهان و کاهش اشتها است که معمولاً گذرا و قابل کنترل هستند. اما در موارد نادر ممکن است عوارض جدی مانند خونریزی شدید، عفونتهای مزمن یا مشکلات تنفسی بروز کند که نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد. آگاهی والدین از این عوارض و پیگیری منظم باعث بهبود سریعتر کودک میشود.
مراقبتهای بعد از عمل لوزه در کودکان
مراقبتهای پس از جراحی لوزه در کودکان بسیار مهم است تا روند بهبودی به سریعتر شود و از عوارض بعد از جراحی جلوگیری شود.
- استراحت کافی و محدود کردن فعالیت بدنی شدید
- مصرف داروهای مسکن طبق تجویز پزشک
- رعایت رژیم غذایی نرم و پر مایعات
- جلوگیری از تحریک گلو با صحبت زیاد یا گریه کردن
- پیگیری و مراجعات دورهای به پزشک

آیا بعد از عمل لوزه در کودکان امکان عفونت لوزه وجود دارد؟
پس از عمل لوزه، عفونت لوزههای اصلی دیگر رخ نمیدهد، زیرا لوزهها به طور کامل برداشته شدهاند. اما احتمال عفونت در بافتهای دیگر گلو یا محل جراحی وجود دارد. گاهی اوقات بافتهای کوچکی از لوزهها باقی میمانند که به ندرت عفونت میکنند، اما این شرایط نادر است. اگر کودک پس از عمل دچار گلودردهای مکرر یا علائم عفونت شود، با پزشک جراح تماس بگیرید.
سخن پایانی
عمل لوزه در کودکان، جراحی مؤثری برای رفع مشکلات ناشی از عفونتهای مکرر و بزرگ شدن لوزههاست. این جراحی میتواند به بهبود تنفس، خواب و کاهش نیاز به دارو کمک کند. تصمیم به انجام این عمل باید با مشورت پزشک گرفته شود و مراقبتهای پس از جراحی نقش مهمی در بهبودی سریع دارد. هدف نهایی این عمل، بهبود سلامت کودک است. برای مشورت و حل این مشکل در کودک خود می توانید به کلینیک کودکان تهران در جنت آباد مراجعه کنید.
سوالات متداول
-رژیم نرم، سرد و پر مایعات بهترین گزینه است. باید از غذاهای سفت، خشک، تند و داغ پرهیز شود.
خونریزی شدید، قورت دادن خون، استفراغ خونی و ضعف باید فوراً به پزشک گزارش شود.
-معمولاً بعد از ۷ تا ۱۰ روز بعد از عمل لوزه کودک و به تدریج میتوان غذاهای معمولی را آغاز کرد.
خیر. تغییر صدا بعد از عمل لوزه کودک بعد از چند هفته از بین میرود.
بین ۳ تا ۷ سالگی، با توجه به شرایط پزشکی کودک.




2 پاسخ
ممنون از اطلاعات مفیدتون
ممنون از شمادوست عزیز