دندان درآوردن یکی از مراحل مهم و طبیعی در رشد نوزادان است که معمولاً از ۴ تا ۷ ماهگی شروع میشود. این فرایند که با رویش اولین دندانهای شیری همراه است، میتواند تجربهای شیرین اما گاه دشوار برای والدین باشد. علائمی مانند افزایش بزاق، ناراحتی نوزاد، تغییر در الگوی خواب یا تغذیه، از نشانههای رایج این دوره هستند که ممکن است والدین را با سوالات و نگرانیهایی مواجه کند. با شناخت بهتر علائم دندان درآوردن نوزاد و آشنایی با روشهای آرام کردن او در این مرحله، میتوانید این دوران را آسانتر و بدون استرس سپری کنید. در ادامه، به بررسی نشانههای دندان درآوردن، علائم دندان در آوردن نوزاد و راهکارهای برای کمک به نوزاد میپردازیم.
در صورت نیاز به مشاوره با یک دندانپزشک کودک حرفه ای، می توانید با متخصصین ما در کلینیک تخصصی آنا تماس بگیرید:
زمان دندان درآوردن نوزدان
دندان درآوردن یکی از مراحل طبیعی رشد نوزادان است که معمولاً بین ۴ تا ۷ ماهگی آغاز میشود. البته این بازه زمانی ممکن است در کودکان مختلف متفاوت باشد؛ برخی نوزادان زودتر و برخی دیرتر دندانهای خود را در میآورند. در مواردی نادر، ممکن است نوزاد هنگام تولد یک یا چند دندان داشته باشد یا اولین دندانهای او بعد از یک سالگی ظاهر شوند. علائم دندان درآوردن نوزاد قبل از رویش دندان آغاز میشود و در هر کودک میتواند متفاوت باشد.
معمولاً دندانهای پیشین پایین (دندانهای میانی فک پایین) اولین دندانهایی هستند که ظاهر میشوند و پس از آن، دندانهای میانی فک بالا رشد میکنند. روند کامل دندان درآوردن تا حدود ۳ سالگی ادامه دارد تا زمانی که تمام ۲۰ دندان شیری در دهان کودک ظاهر شوند.
به یاد داشته باشید که زمان دقیق رویش دندانها به عوامل مختلفی مانند ژنتیک بستگی دارد و تا زمانی که فرایند رشد کلی کودک طبیعی باشد، تفاوت در زمان دندان درآوردن جای نگرانی ندارد.
| دو دندان میانی در فک پایین | بین 6 تا 10 ماهگی |
| دو دندان میانی در فک بالا | بین 8 تا 12 ماهگی |
| دندان های کناری بالا کنار دندان های جلو | بین 9 تا 13 ماهگی |
| دندان های کناری پایین در سمت چپ و راست دندان های پیشین پایین | بین 10 تا 16 ماهگی |
| دندانهای آسیای بالا | بین 13 تا 19 ماهگی |
| دندانهای آسیای پایین در عقب فک پایین | بین 14 تا 18 ماهگی |
| دندان های نیش بالا | بین 16 تا 22 ماهگی |
| دندانهای نیش پایین بین | 17 تا 23 ماهگی |
| دندان های آسیای ثانویه در فک پایین | بین 23 تا 31 ماهگی |
| دندان های آسیای ثانویه در فک بالا | بین 25 تا 33 ماهگی |
علائم دندان درآوردن نوزاد
دندان درآوردن نوزاد یک فرآیند طبیعی است که معمولاً با برخی علائم مشخص همراه است. علائم دندان درآوردن نوزاد، از نوزادی به نوزاد دیگر متفاوت است، اما آگاهی از آنها به والدین کمک میکند تا این مرحله را بهتر مدیریت کنند.
برخی از شایعترین علائم دندان درآوردن عبارتند از:
افزایش آبریزش دهان
با شروع دندان درآوردن، غدد بزاقی نوزاد فعالتر میشوند و آبریزش دهان بهطور قابلتوجهی افزایش مییابد. این حالت ممکن است باعث خیس شدن مکرر لباسها و پوست اطراف دهان شود. در برخی موارد، رطوبت مداوم میتواند به قرمزی یا التهاب پوست در اطراف لبها و چانه منجر شود. استفاده از پیشبند نرم و مرطوب نگهداشتن پوست با کرمهای مناسب میتواند از تحریک بیشتر جلوگیری کند.
بیقراری و تحریکپذیری
درد و فشار ناشی از رشد دندانها در لثه یکی دیگر از علائم دندان درآوردن نوزاد است که نوزاد را بیقرار میکند. نوزاد ممکن است در طول روز بهانهگیر شود و بیشتر از حالت عادی گریه کند. این بیقراری میتواند بهویژه در ساعات عصر یا شب تشدید شود. برای کاهش بیقراری، استفاده از وسایل تسکیندهنده مانند دندانگیرهای خنک یا ماساژ آرام لثهها مؤثر است.
تمایل به جویدن اشیا
نوزادان در این مرحله معمولاً اشتیاق زیادی به جویدن پیدا میکنند، زیرا فشار وارد کردن به لثهها میتواند ناراحتی آنها را تسکین دهد. آنها ممکن است هر چیزی که در دسترسشان باشد، از جمله اسباببازی، انگشتان یا حتی لباس خود را گاز بگیرند. فراهم کردن دندانگیرهای بهداشتی و خنک میتواند به آرام کردن نوزاد کمک کند.
قرمزی و تورم لثهها
یکی از علائم دندان درآوردن نوزاد، تغییرات قابلمشاهده در لثههاست. لثهها ممکن است در محل رویش دندان متورم و قرمز شوند. در برخی موارد، یک نقطه سفیدرنگ یا برآمدگی کوچک نیز ممکن است نشاندهنده نزدیک بودن دندان به سطح لثه باشد. ماساژ ملایم با انگشت تمیز یا استفاده از ژلهای مخصوص دندان درآوردن میتواند تسکیندهنده باشد.
اختلال در خواب
ناراحتی ناشی از فشار و درد لثهها میتواند خواب نوزاد را مختل کند. ممکن است نوزاد در نیمههای شب بیدار شود و نتواند بهراحتی دوباره بخوابد. برای کمک به خواب بهتر، میتوانید محیط آرامی ایجاد کنید و از روشهای آرامبخش مانند لالایی یا در آغوش گرفتن نوزاد استفاده کنید.
کاهش اشتها
حساسیت و درد در لثهها ممکن است نوزاد را از خوردن شیر مادر، شیشه یا غذاهای کمکی باز دارد. این کاهش اشتها معمولاً موقتی است و با بیرون آمدن دندان بهبود مییابد. در این مدت، پیشنهاد دادن غذاهای نرمتر یا سردتر میتواند به کاهش ناراحتی کمک کند.
افزایش دمای بدن (تب خفیف)
گاهی علائم دندان درآوردن نوزاد همراه با تب خفیف است. این افزایش دما معمولاً زیر ۳۸ درجه سانتیگراد است و نیازی به نگرانی ندارد. اما اگر تب بالا یا علائم دیگری مانند اسهال و استفراغ دیده شود، بهتر است با پزشک مشورت کنید، زیرا ممکن است به دندان درآوردن مرتبط نباشد.
کشش گوش یا مالیدن صورت
برخی نوزادان هنگام دندان درآوردن، گوشهای خود را میکشند یا صورتشان را میمالند. این رفتار معمولاً به دلیل دردی است که از لثه به دیگر نقاط صورت منتقل میشود. اگر این علامت با تب یا ترشح از گوش همراه باشد، بهتر است احتمال عفونت گوش را بررسی کنید.
این علائم معمولاً چند روز قبل از ظاهر شدن دندان و تا مدت کوتاهی پس از آن ادامه دارند. اگر علائمی مانند تب بالا، اسهال یا بثورات پوستی شدید مشاهده شد، ممکن است این علائم ناشی از دندان درآوردن نباشد و بهتر است با پزشک مشورت کنید.
عکس دندان درآوردن نوزاد
دندان شیری که در حال درآمدن است معمولا از نظر ظاهری نیز قابل تشخیص هست. همانند تصاویر زیر:
چگونه به کودک در زمان دندان درآوردن کمک کنید؟
دندان درآوردن برای بسیاری از نوزادان مرحلهای دشوار است و ممکن است علائم دندان درآوردن نوزاد شامل ناراحتی، بیقراری و علائم دیگر باشد. با این حال، والدین میتوانند با استفاده از روشهای مناسب این دوران را برای کودک راحتتر کنند:
- دندانگیرهای خنک: دندانگیر خنک التهاب لثه را کاهش میدهد. آن را تمیز نگه دارید و از یخزدگی زیاد پرهیز کنید. ماساژ لثهها: لثههای کودک را با انگشت تمیز یا پارچه خنک بهآرامی ماساژ دهید.
- غذاهای سرد: تکههای سرد میوههای نرم یا ماست خنک درد لثه و سایر علائم دندان د آوردن نوزاد را تسکین میدهند.
- حواسپرتی: اسباببازیهای نرم و بازیهای سرگرمکننده توجه کودک را از درد دور میکنند.
- رطوبت پوست: آبریزش دهان را مرتب پاک کنید و از کرمهای محافظ برای جلوگیری از تحریک پوست استفاده کنید.
- مایعات کافی: مراقب باشید کودک دچار کمآبی نشود.
- داروها (با مشورت پزشک): در صورت درد شدید، از ژلهای دندان درآوردن یا مسکنهای مناسب استفاده کنید.
- محیط خواب آرام: فضای آرام همراه با روتینهایی مانند حمام گرم، خواب را آسانتر میکند.
- صبوری و حمایت: محبت و آغوش شما میتواند کودک را آرام کند.
- مشورت با پزشک: در صورت مشاهده علائم شدید یا غیرعادی مانند تب بالا یا اسهال، با پزشک تماس بگیرید.
دندان درآوردن نوزاد چند روز طول میکشد؟
دندان درآوردن نوزاد به صورت کلی فرآیندی است که از جوانه زدن دندان زیر لثه تا کامل بیرون آمدن آن طول میکشد. برای هر دندان، این بازه زمانی معمولاً بین ۱ تا ۲ هفته متغیر است. در این مدت، دندان به آرامی از لثه عبور کرده و به سطح آن میرسد.
فرآیند دندان درآوردن به صورت زیر تقسیم میشود:
- جوانه زدن دندان زیر لثه: دندان شروع به حرکت از محل خود در استخوان فک میکند و به سمت لثه حرکت میکند.
- التهاب لثه و بیرون زدن نوک دندان: این مرحله ممکن است باعث علائمی مانند تورم، قرمزی لثه، و بیقراری نوزاد شود.
- کامل شدن رشد دندان: دندان به تدریج از لثه بیرون میآید و در جای خود مستقر میشود.
این مدت زمان ممکن است برای هر دندان متفاوت باشد و به عواملی مانند ضخامت لثه، ژنتیک، و شرایط فیزیولوژیک نوزاد بستگی دارد. اگر نوزاد شما در این مرحله بیقراری یا ناراحتی زیادی نشان میدهد، میتوانید با مشورت پزشک از روشهایی مانند ماساژ لثه، دندانگیر، یا ژلهای بیحسکننده مخصوص نوزادان استفاده کنید.
سخن پایانی
دندان درآوردن یکی از مراحل طبیعی و مهم در رشد نوزاد است که میتواند برای والدین و کودک چالشبرانگیز باشد. شناخت علائم دندان درآوردن نوزاد و آگاهی از راهکارهای مؤثر برای کاهش ناراحتی کودک، به والدین کمک میکند تا این مرحله را با آرامش بیشتری پشت سر بگذارند. هر کودکی به شیوهای متفاوت این دوره را تجربه میکند و ممکن است علائم و نیازهای او با دیگران متفاوت باشد. صبور بودن، ایجاد محیطی آرام و استفاده از روشهای حمایتی مناسب میتواند این تجربه را برای کودک راحتتر کند. در عین حال، اگر علائمی مانند تب بالا، اسهال یا کاهش اشتها بهطور مداوم مشاهده شد، حتماً با پزشک مشورت کنید تا از سلامت کودک اطمینان حاصل شود.
