حساسیت در کودکان ممکن است با عطسه، سرفه، تهوع و شکمدرد بعد از خوردن غذای خاصی خود را نشان دهد. بروز حساسیت در کودکان، منجر به اذیت آنها و ناراحتی والدینشان میشود. برای کنترل حساسیت، نظارت دقیق بر علائم و تشخیص زودهنگام آنها ضروری است. چون علائم حساسیت شبیه علائم سرماخوردگی، مانند آبریزش بینی، چشم و اشک، سرفه، احتقان بینی و عطسه هستند، تشخیص آن دو ممکن است دشوار باشد. با این حال، علائم خاصی وجود دارند که میتوانند به شما کمک کنند تا حساسیت را از سرماخوردگی تشخیص دهید. سرماخوردگی معمولاً طی یک هفته تا ۱۰ روز بهبود مییابد، اما حساسیت به این صورت نیست. در این مطلب از سایت کلینیک کودکان آنا، به بررسی علائم حساسیت و راهکارهای پیشگیری از آنها میپردازیم.
علائم حساسیت در کودکان
علائم حساسیت در کودکان میتواند شامل علائمی مانند آبریزش بینی، آبریزش چشم، اشک ریزش، سرفه، عطسه، خارش، قرمزی و تورم پوست، درد شکم، اسهال، استفراغ، بروز بیخوابی، بیقراری، افزایش تعداد نفسها، و تغییرات در رفتار میشود. بهعلاوه، در برخی موارد، حساسیت میتواند منجر به علائمی مانند تنگی نفس، تورم دهان و لبها، افزایش ضربان قلب، و حتی فشار خون پایین شود.
عوامل ایجاد حساسیت در کودکان
عوامل ایجاد حساسیت در کودکان شامل عوامل ژنتیکی (مثلاً وجود تاریخچه حساسیت در خانواده)، مواد حساسیت زا (مانند مواد غذایی، مواد شیمیایی، حشرات، گردههای گیاهان و حیوانات)، عوامل محیطی (مثلاً آلودگی هوا، دود سیگار، مواد شوینده و…)، عوامل غذایی (مثلاً مصرف مواد غذایی خاص) و عوامل دیگر مانند تغییرات در سیستم ایمنی بدن کودکان میباشد.
حساسیت در کودکان چگونه رخ میدهد؟
حساسیت در کودکان اغلب به دلیل واکنش نادرست و افزایش حساسیت سیستم ایمنی بدن به موادی که در معمولاً برای اکثر افراد بیخطر هستند رخ میدهد. وقتی کودک با یک ماده حساسیت زا (مانند گرده گیاهان، مواد غذایی، حشرات، شیمیاییها و غیره) در تماس یا مصرف قرار میگیرد، سیستم ایمنی بدن اشتباهاً این ماده را به عنوان یک تهدید شناخته و واکنشهای حساسیت زا شدیدی ایجاد میکند. این واکنشها میتوانند از علائم خفیف مانند تحریک، خارش و سرفه تا علائم شدید مانند تورم، بروز آسم و حتی شوک آنافیلاکتیک (که ممکن است تهدید کننده جان باشد) را در کودکان ایجاد کنند.
محافظت از کودک در مقابل انواع حساسیت ها
محافظت از کودکان در مقابل انوع حساسیت ها یک موضوع مهم است که نیازمند مراقبتهای خاصی است. در ادامه چند نکته برای محافظت از کودکان در برابر مواد حساسیت زا ذکر شده است:
تغذیه مناسب: تغذیه مناسب و متنوع باعث تقویت سیستم ایمنی کودک میشود و احتمال ابتلا به حساسیت را کاهش میدهد. مصرف مواد غذایی غنی از ویتامینها و مواد معدنی، مانند میوهها، سبزیجات و غلات کامل توصیه میشود.
اتاق خواب سالم: برای کاهش حساسیت در محیط، از موکت به جای فرش و استفاده از پوششهای ضدحساسیت برای تخت خواب استفاده کنید. همچنین، تهویه مناسب و از بین بردن مواد غبار اهمیت دارد.
شستشو و تمیزی: برای کاهش حساسیت، اسباببازیها، تخت، وسایل نوزادی و لباسها را به طور منظم با آب و صابون شوید.
مدیریت حشرات: حشرات مانند مورچهها، پشهها و کفشدوزکها میتوانند حساسیت را تشدید کنند. برای مقابله با حشرات از مواد شیمیایی مناسب و محافظتی استفاده کنید.
استفاده از ماسک: در صورت نیاز، ماسکهای ضد حساسیت برای کاهش تماس با مواد حساسیت زا در محیط توصیه میشود.
همچنین، در صورتی که کودک علائم حساسیت دارد، بهتر است با پزشک مشاوره کنید تا بهترین راه حل برای مدیریت و درمان آن را مشخص کنید.
چه کودکانی در معرض ابتلا به انواع حساسیت هستند؟
کودکانی که در یک یا چندی از شرایط زیر قرار دارند، بیشترین احتمال ابتلا به حساسیت را دارند:
تاریخچه خانوادگی: وجود سابقه حساسیت در خانواده، مانند حساسیت به غذاها، آسم، حساسیت پوستی یا حساسیت به مواد محیطی، افزایش خطر ابتلا به حساسیت در کودک را افزایش میدهد.
محیط زندگی: زندگی در محیطهایی که ممکن است شامل مواد حساسیت زا قوی باشند، مانند خانههای شیرینکاری، میزان حساسیت کودک را افزایش میدهد.
رژیم غذایی: شروع تغذیه با غذاهای غیر معمول (عموما حساسیت زا)، ممکن است خطر ابتلا به حساسیت را افزایش دهد.
مشکلات پوستی: مشکلات پوستی مزمن، مانند اگزما، میتوانند باعث افزایش حساسیت در کودکان شوند.
عوامل محیطی: تعرض به عوامل محیطی مانند دود سیگار، آلودگی هوا و مواد شیمیایی میتواند خطر حساسیت را افزایش دهد.
توجه داشته باشید که این فاکتورها تنها عوامل موثر در ابتلا به حساسیت هستند و ابتلا به حساسیت ممکن است در کودکانی که این فاکتورها را ندارند هم رخ دهد.
عوارض و پیامدهای حساسیت کودکان چیست؟
حساسیتدر کودکان میتواند به عوارض و پیامدهای مختلفی منجر شود، این شامل موارد زیر میشود:
حساسیت موضعی: شامل علائمی مانند خارش، قرمزی، و آبریزش پوست، آبریزش بینی، عطسه و سرفه است.
حساسیت تنفسی: ممکن است منجر به علائمی همچون سرفه، خارش و تورم در حلق و گلو، تنگی نفس، خستگی، و بلغم سبب شود.
حساسیت گوارشی: این نوع حساسیت ممکن است با خلطزدایی، اسهال، استفراغ، یا درد شکم همراه باشد.
حساسیت شدید: در برخی از موارد، حساسیت میتواند به واکنشهای شدیدی منجر شود که به عنوان آنافیلاکسی شناخته میشود و میتواند علائمی شامل تورم چهره و دستها، تنگی نفس، سرگیجه، و ضربان قلب سریع را ایجاد کند که در برخی موارد ممکن است زندگیتها تهدید کننده باشد و نیاز به درمان فوری دارد.
تأثیر بر کیفیت زندگی: حساسیت میتواند به کاهش کیفیت زندگی کودک منجر شود، زیرا ممکن است باعث اختلال در خواب، تمرکز، و کارایی مدرسه شود.
تشخیص صحیح و مداوم حساسیت در کودکان اهمیت زیادی دارد تا بتوان بهبودی درمانی را بهبود بخشید و عوارض جدیتر را پیشگیری کرد.
حساسیت در کودکان چگونه تشخیص داده میشود؟
تشخیص حساسیت در کودکان بستگی به نوع حساسیت و علائم آن دارد. اما به طور کلی، برای تشخیص حساسیت در کودکان ممکن است از روشهای زیر استفاده شود:
تاریخچه پزشکی: پزشک ممکن است از شما سوالاتی درباره علائمی که کودک تجربه میکند، زمان و محل ظاهر شدن این علائم، علت مشکلات (مانند تغذیه، محیط زندگی و …) و همچنین واکسیناسیونها و سابقه خانوادگی در مورد حساسیت پرسیده و بررسی میکند.
آزمایشهای حساسیت: این آزمایشها ممکن است شامل آزمایش پوستی (که در آن مقدار کوچکی ازحساسیت بر روی پوست کودک قرار داده میشود تا واکنش پوستی اندازه گیری شود)، آزمایش خون (برای اندازه گیری سطح آنتی بادی های مرتبط با حساسیت) و آزمایش تنفسی (برای اندازه گیری واکنش های تنفسی به موارد حساسیت زا) باشد.
آزمایشهای تشخیصی دیگر: مانند آزمایشهای رادیولوژی (برای تشخیص حساسیت های تنفسی) و آزمایشهای مخبری (برای تشخیص حساسیت غذایی) نیز ممکن است به کار گرفته شود.
تستهای الیگرژی: این تستها به منظور تشخیص موادی که ممکن است حساسیت در کودک را ایجاد کنند، مانند مواد غذایی، آلرژنهای محیطی، و غیره، انجام میشود.
در هر صورت، برای تشخیص صحیح حساسیت در کودکان، بهتر است با یک پزشک فوق متخصص آلرژی مشورت کنید.
