استامینوفن کودکان یکی از رایجترین داروهای تببر تو دنیاس. موارد مصرف این دارو نسبتا گستردس. مثلا موقعی که کوچولوتون سرما میخوره، عفونت داره یا تب میکنه میتونین از این دارو استفاده کنین. حتی بعد از واکسن 18 ماهگی هم مصرف این دارو میتونه روی کاهش عوارض واکسن موثر باشه. البته اینم بگیم که اگر کوچولوتون سرماخوردگی هم گرفت، ممکنه به این دارو اصلا احتیاجی نشه. تو ادامه این مقاله از کلینیک کودکان آنا میخوایم شما رو با نحوه مصرف این دارو بیشتر آشنا کنیم. پس با ما همراه باشین که قراره کلی چیز جدید یاد بگیرین.
اگر کودک شما دندان درد و تب دارد، حتما با دکتر دندانپزشک کودکان مشورت کنید. در صورت نیاز به مشاوره با پزشک، با پزشکان فوق تخصص ما در کلینیک آنا تماس بگیرید:
متخصص کودکان، فوق تخصص نوزادان و پیرامون تولد
بورد تخصصی از دانشگاه شهید بهشتی تهران، بورد فوق تخصصی از دانشگاه تهران
استامینوفن کودکان به چه شکلایی قابل مصرفه؟
استامینوفن کودکان به چهار شکل وجود داره. رایجترین راه مصرف این دارو برای بچهها شربت یا قطره میشه. قطره و شربت در واقع یکین و فقط دوزشون فرق داره. معمولا از شربت برای کوچولوهای بالای دو سال و از قطره برای کوچولوهای زیر دو سال استفاده میشه. دلیلش هم اینه که دوز مورد نیاز برای کوچولوتون تو سنین مختلف متفاوته. به جز این دو روش، قرص و شیاف این دارو هم موجوده و میتونین ازشون استفاده کنین.
دوز استامینوفن کودکان چقدر باید باشه؟
دوز هر دارویی بر اساس وزن بدن کوچولوتون معین میشه. برای همین هرچی سن کوچولوتون کمتر باشه و وزن کمتری داشته باشه، دوز مصرفیش هم کمتر میشه. میزان داروی مورد نیاز کوچولوی شما به شکل زیر مشخص میشه:
- اگر سن کوچولوتون کمه، معمولا توصیه میشه از قطره استامینوفن استفاده کنین. دوزش هم باید دو برابر وزن کوچولوتون باشه. فاصله استاندارد بین هر دو دوز 6 ساعته که با دستور پزشک میتونه تغییر کنه. با یه مثال میگم تا بهتر متوجه شین. اگر کوچولوتون 10 کیلو وزن داره، باید 20 قطره استامینوفن کودکان بهش بدین. این کارو هر 6 ساعت یه بار انجام بدین. با این کار تب کوچولوتون به مرور کم میشه.
- اگر سن کوچولوتون بیشتر از دو ساله معمولا توصیه میشه که از شربت استامینوفن کودکان استفاده کنین. دوزش هم باید نصف وزن کوچولوتون باشه. فاصله استاندارد بین هر دوز هم مجددا 6 ساعته. برای مثال اگه کوچولوتون 20 کیلو وزنشه، باید 10 سی سی بهش دارو بدین. اگر این کارو هر 6 ساعت یه بار انجام بدین تب کوچولوتون پایین میاد کم کم.
- اگر کوچولوتون حالت تهوع داره و همش استفراغ میکنه بهتره از شیاف استفاده کنین. تعیین دوز شیاف هم خیلی راحت و بر اساس وزن کوچولوتونه. شما باید هر 6 ساعت به اندازه یک دهم وزن کوچولوتون بهش شیاف بدین. برای مثال اگر وزن کوچولوتون 20 کیلوعه، باید هر 6 ساعت 2 تا شیاف بزارین براش. اینم بگیم که شیاف مدنظر ما، شیاف 125 میلی گرمیه که استاندارد کودکانه.
قطره استامینوفن برای نوزاد چگونه مصرف می شود؟
برای نوزادان زیر 3 ماه که نیاز به مصرف قطره استامینوفن دارند، معمولاً دوز توصیه شده 40 میلیگرم (معادل 10 قطره) هر 6 ساعت است. حداکثر تعداد دفعات مصرف در طول روز 5 بار است. برای کاهش عوارض گوارشی، بهتر است دارو همراه با غذا یا پس از آن مصرف شود. همچنین، توصیه میشود که قبل از مصرف قطره استامینوفن برای نوزادان، حتماً با پزشک مشورت شود تا دوز دقیق بر اساس وضعیت خاص نوزاد تعیین گردد.
اگر به بچه زود به زود یا به مقدار زیاد استامینوفن بدیم چی میشه؟
بچهها هم مثل آدم بزرگا اگه داروی زیاد مصرف کنن احتمال اوردوز و حتی مرگ براشون وجود داره. برای همین لازمه که به دوز استامینوفن کودکان تجویز شده توسط دکترتون توجه کنین. اگر دکترتون دوز خاصی رو بهتون نگفته، میتونین از دوزهایی که بالاتر گفتیم استفاده کنین. یادتون باشه فاصله بین هر دو دوز باید حداقل 4 ساعت باشه. وگرنه احتمال تجمع دارو تو بدن کوچولوتون میره بالا و اوردوز میکنه. حتی اگه تب کوچولوتون شدیدتر شد هم اجازه ندارین تا قبل از تموم شدن 4 ساعت بهش داروی بیشتری بدین.
علائم اوردوز استامینوفن کودکان چیست؟
بعضی از بچهها اگه بیش از حد استامینوفن کودکان بخورن، یه سری واکنش نشون میدن. مثلا استفراغ دارن یا دل درد میگیرن. اما خیلی وقتا علائم بیماری این علامتا رو میپوشونه. برای همین لازمه که شما بزرگترا حواستون به دوز دارو باشه.
داروهای دیگه روی عملکرد استامینوفن موثرن؟
حتما اگر میخواین به کوچولوتون یه دارو بدین با پزشک اطفال مشورت کنید. برای این کار میتونین به کلینیک آنا که بهترین کلینیک کودکان تهرانه مراجعه کنید. بعضی داروهای دیگه هم هستن که مقداری استامینوفن دارن. اگر همزمان با شربت استامینوفن کودکان این داروها رو هم به بچه بدین، احتمال آسیب کبدی، اوردوز و حتی مرگ هم وجود داره. بعضی مواد هم مثل کافئین اثر بخشی این دارو رو بیشتر میکنن. بعضی از داروهایی که با استامینوفن تداخل دارن اینان:
- داروهای ضد انعقاد
- داروهای ضد اسید
- داروهای ضد تشنج
کی به بچه باید استامینوفن بدیم؟
استامینوفن کودکان خاصیت تببری خوبی داره. برای همین معمولا تو مواقعی که کوچولوتون تب میکنه یا احتمال تب کردنش وجود داره بهتره از این دارو استفاده کنین. یادتون باشه که تشخیص تب کوچولوتون فقط با دماسنج قابل قبوله. برای همین از روشایی مثل تشخیص دما با لمس پیشونی خودداری کنین. چون خیلی از وقتا دیر متوجه تب میشین و ممکنه وضعیت کوچولوتون وخیم بشه.
مصرف استامینوفن قبل و بعد از واکسیناسیون کودکان
بر اساس توصیه پزشکان اطفال، مصرف پیشگیرانه استامینوفن قبل از تزریق واکسن بهطور معمول توصیه نمیشود، زیرا ممکن است پاسخ ایمنی بدن کودک را کاهش دهد.
در صورتی که پس از واکسیناسیون، کودک دچار تب، درد یا بیقراری شود، مصرف استامینوفن با دوز مناسب و طبق نظر پزشک بلامانع است.
آیا استامینوفن روی عوارض واکسن 18 ماهگی هم موثره؟
همونطور که قبلتر هم گفته شد، استامینوفن کودکان میتونه شدت عوارض این واکسنو حسابی کم کنه. برای همین خیلی از مادرا وقتی که کوچولوشون با این عوارض مواجه میشه بهش شربت استامینوفن میدن. بعضی از مادرا هم هستن که حتی قبل بروز این عوارض از این شربت استفاده میکنن؛ چون این دارو میتونه نقش موثری تو پیشگیری از این عوارض هم داشته باشه.
اشکال دارویی استامینوفن در کودکان
استامینوفن کودکان در اشکال مختلفی تولید میشود که انتخاب آن به شرایط کودک بستگی دارد:
- قطره استامینوفن: مناسب نوزادان و کودکان کمسن
- شربت استامینوفن: رایجترین شکل مصرف در کودکان
- شیاف استامینوفن: مناسب کودکانی که دچار استفراغ هستند یا داروی خوراکی را تحمل نمیکنند
تفاوت استامینوفن با سایر داروهای تببر در کودکان
استامینوفن و ایبوپروفن از رایجترین داروهای تببر کودکان هستند.
استامینوفن معمولاً برای کودکانی که مشکلات گوارشی دارند انتخاب مناسبتری است، در حالی که ایبوپروفن اثر ضدالتهابی قویتری دارد.
مصرف آسپیرین در کودکان به دلیل خطر بروز سندرم ری توصیه نمیشود.
عوارض و خطرات مصرف نادرست استامینوفن در کودکان
در صورت مصرف صحیح، استامینوفن معمولاً عارضه جدی ایجاد نمیکند؛ اما مصرف بیش از حد یا نادرست آن میتواند منجر به بروز مشکلاتی مانند:
- آسیب کبدی
- تهوع و استفراغ
- درد شکمی
- بیحالی شدید
لازم است والدین توجه داشته باشند که مصرف همزمان چند داروی حاوی استامینوفن میتواند باعث مسمومیت دارویی شود.
چه زمانی باید کودک را نزد پزشک برد؟
در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، لازم است کودک توسط پزشک بررسی شود:
- تب بالاتر از ۳۹ درجه سانتیگراد
- تداوم تب بیش از ۳ روز
- بیحالی شدید یا کاهش سطح هوشیاری
- تشنج
- علائم مسمومیت دارویی
در این شرایط، مراجعه به پزشک یا کلینیک تخصصی کودکان در غرب تهران توصیه میشود.
توصیههای پزشکان اطفال درباره مصرف استامینوفن
- دوز دارو باید بر اساس وزن کودک محاسبه شود.
- از پیمانه یا سرنگ مخصوص دارو استفاده شود.
- از مصرف خودسرانه و طولانیمدت دارو پرهیز شود.
- در نوزادان زیر سه ماه، مصرف دارو تنها با تجویز پزشک انجام شود.
کلام آخر
استامینوفن کودکان یه داروی تببر رایجه. بهتره که مصرف این دارو با تجویز پزشک متخصص اطفال باشه. موقع استفاده از این دارو حواستون به تایم بین هر وعده و دوز دارو باشه تا خدایی نکرده مشکلی سلامت کوچولوتون رو تهدید نکنه.
